Ses perdeleri konusu

Ses perdelerini (solfej) doğru kullanmak fiziksel bir mesele olup ses de doğru vurguyu yapmak için temel dir ancak yeterli değildir bunun yanında sesi doğru tonda verebilmek için şan eğitimi gereklidir. Yani solfej + şan dersi tamamlayıcıdır.

eğitilmemiş bir ses ile farklı perdelerden söylenecek eserler zaman içerisinde sesinizi tamamen kayıp olmasına sebep olabilir. Kaldıki farklı ses perdesi değil dalgalandırarak okuduğumuzda sesimize daha fazla zarar vermiş oluruz (1)


süreç; çalıştıkça daha rahatlayacak ve önceden veremediğimiz sesleri vermeye başlayacağız.

Bu doğuştan geldiği kadar çalışmayla da geliştirilebilen bir olgudur. Bu nedenle şan dersi alacak öğrencinin sabırlı ve disiplinli olması gerekmektedir. Dünyanın en ünlü uzmanları bile şan derslerine devam etmekten çekinmemektedirler. Şan dersleri esnasında yapılan egzersizler son derece önemlidir.

daha sıkıcı gibi gözüken bu egzersizler iyi bir ses in anahtarıdır. (4)

Ses egzersizleri

Tonlar tam sesle, zorlanmadan, bastırmadan söyletilmeli,

seslerin rezonansa (ağız boğaz burun) oturması sağlanmalıdır.

Öğrenciye devamlı,

1-havayı düzenli bir şekilde, bir noktaya doğru yöneltmesi,

2-sesini rezonans (ağız boğaz burun) boşluklarında büyütmesi

3-ve gırtlağını bir kuyu gibi açık tutması telkin edilir. (10)

Kuran ı kerim kıraat talim dersinde mahreç çalışması yapılır ancak kuran okurken mahreç çıkarır gibi değil akıcı sade okunur ses eğzersizlerinden dil, alt çene, yumuşak damak, diyafram, ön çalışma olarak aktif çalışılabilir ancak okurken dil ,alt çene, yumuşak damak, diyaframı hafif şekilde uygulamalıyız.

Eğzersiz ve okumalarda ağız düz olmalı ki ses telide düz çalışmış olur ve ses telinde eğrilik oluşmaz

Çalışma sırasında bütün tonların bağlı kalmasına, vokallerin eşit renk tınlayışta olmalarına dikkat edilmelidir.

Ses-nefes bağlantısı, en hafif ve en kuvvetli seslerden korunmalıdır. Çok Hafif seslerde ses teline zarar verir

Değişik egzersizlerin uygulanması, bütün sesleri parlak tonlarda çıkarmak, diyaframı çalıştırmak amacına yöneliktir.

Nefesi diyaframa, sesi ise göğüs ortasında bir yer olarak düşünülen temele oturtmalı. Ses asla bu temelden koparılmamalı. (10)

heyecan ses için açık göstergedir.

Heyecanlandığımızda sesimiz titrer.Profesyonel ses sanatçılarında sahne öncesi heyecan vardır ve bu doğaldır. Genç sanatçılardaki aşırı yetersiz çalışmadan kaynaklanır. Deneyimli en sağlıklı sanatçılarda bile bu olabilir Bazen sanatçı, katılmak istemediği bir prova ya da temsilin sorumluluğunu doktoru ile paylaşabilir.Bu durumda kullanılan ilaçlar mukoza kuruluğu ve seste titremeye neden olacağından, sanatçının yaptığı işe bir süre ara vermesi gerekecektir. (11)

Sesi dalgalandırmak ses telini dalgalandırmaya sebeb olurki bu zayıf ses teline zararlıdır.

Musiki uzmanları Musiki esnasında Alt çeneyi yumuşak damağı diyaframı nasıl kullanıyorlar teknikleri zhnimizde canlandırma ile analiz ederek dinlersek taklidi uygulamada örnek verimliliğe katkı sağlar

Pes perde okursak + bayıltırsak + dalgalandırırsak + okurken boynumuzu kırarsak + hava boşluğu vererek hışırtılı ses olursa sonuçta olumsuzluklar üst üste etki eder ki makamsız olur

Ağız , sinüs. boğaz boşluklarının düz durması ve açık kalması önemli çünkü bu boşluklar da ses akarsu gibi yol bulur bu boşluklar daralırsa nefes basıncı ses organlarımızı zorlar

Tüm ses organlarının birbirleri ile düzgün uyumlu kollektif çalışması için her ayrı ses organını kendine ait eğzersiz ile olgunlaştırmak gerekiyor bu olmazsa kolektif uyumlu çalışmada gelişmemiş ses organı diğer ses organına kas daralması ile engel olur ağız boğazdaki tüm ses organları birbirine kaslar ile bağlantılıdır.

Ses yukarı çıkarken başlangıç nokasına, aşağı inerken de çıktığı üst nokaya dayandırmalı

Ses bu şekilde seyrederken rengini, tınısını ve şiddetinin değişmemesi sağlanır. Egzersizler, rahat bir pozisyonda yapılmalı. (5) ancak tiz okursak tıkanır iniş perdemi mümkün olmaz

Ses perde iniş çıkış ile ilgili olarak ses çıkıp biraz seyrettikten sonra ilk gücünü harcadığı için gücü azalıyor seyr süreci daha incelik istiyor.

Her ses için gerektiği kadar hava harcanmalıdır. Fazla hava kullanmak yüzünden, ses tellerinin kasılmaları ile ses tizleşmeleri ve ses kısılmaları meydana gelir. Bunun için başlangıçta, doğru nefes alma, ölçülü verme ve zamanında gevşemeler için yaptığı çalışmalar kişiyi amacına daha çabuk ulaştırır. Okurken cümlelerinin durumuna göre denetimle veya kaçamak nefes alınır. (2)

Alt çene zaten aşağı gevşek olacak fakat düz tuttuğumuzu zannederek ağız ve boynumuz aşağı eğik olsa alt çene esneyecek manevra bulamaz bu durumda boyun kırılacağı için geniz yolu ile küçük dil arasında ki boşluk daralır ve daralan geniz yolundan sinüslere nefes akışı olmayınca nefes çıkış bulamaz daralan nefes ses organlarını zorlar (hava basıncı) böyle ince dengeyi sağlayabilmek için kesinlikle tiz perdeye çıkmamalı şifai eğitimle gelişmemiş ses organları tiz perdeyi kaldırmaz (eğitim ve kabiliyet hariç)

Esnekliği bozmadan boğazımızı az geniş tutarak nefes çıkışını kolaylaştırmak
bunun için

1- Boyun boğaz bölgemizi okurken yukarı ileri götürüp boğazı daraltmamalı

2- Ses aralıklarına geçerken de boynumuz ileri gitmemesine itina göstermeli

3- Ses perdesine geçecez diye ağız boğaz ses organları kolektif uyumu bozmamalı perdeden ziyade beynimizle sese ton vererek okumalı (ses perde si eğitimi almadı isek)

Ağız nefesi; sadece ağız altında şişme kasılma ya sebeb olması ve az nefes alması sözkonusu dur Diyafram nefesi ise akciğerlerimizin altından başlayarak akciğerlerin genelini % 80 değerlendirmeyi sağlıyor.

Havayı düzenli olarak bir noktaya doğru toplanacak şekilde okuması bu durum melodileri raydan çıkarmadan okumamıza ve nefes akışımızın düzgün oluşmasına ses teli ve sesimizin dalgalanmamasını sağlar.

Sıkıldığımız zaman otomatikmen en zayıf organ ses telleri ses değişiyor ve zihnen daralma oluyor daralma ise makam ı engelliyor. Böyle zamanlarda ezanı kısa okumalıyız.

Ezan çalışmasında ses kayıt cihazı ile kendi sesimizi dinleyerek ses hatalarımız dışarıdan daha iyi tesbit etmek ve düzeltmek için bilimsel eğzersizlere çalışmak Teknikleri de devamlı okumalı ve bilimsel uygulamaya önem vermek.

Egzersiz yapılırken, çenenin ittirilmemesine dilin ucunun düzgün bir şekilde yayılarak alt dişlere dokunmasına, üst dudağın yukarı kaldırılmasına özen gösterilir.

Nefesin yeterince hava içermesine, gırtlağın açık tutulmasına özen göstermeli, nefes kontrolü gırtlakla değil, diyaframla yapılmalı. (14)

Gelişi güzel melodilerle, yapılan egzersizlerin hiçbir faydası yoktur. Amaç, sade ve uygun egzersizlerle, nefesin pürüzsüz ve ölçülü olmasını sağlamak, diyaframın iyi kullanılmasını sağlamak, sesin rezonansını (ağız, sinüs, boğaz) sağlamak, sesleri yerine oturtarak sesleri birbirine perçinlemek, parlak, dolgun sesler elde etmektir.

Egzersiz yapılırken, dil kaldırmamaya dikkat etmek gerekir. (3)

Sesin önce beyinde şekillenmesi sonra ilgili organlara emir vermesi gerekir. Emir beyin sapı ve omirilikten ilerler.Mesaj gırtlak,akciğer,karın kasları ve rezonans boşluklarına (ağız,boğaz ve burun) ortak bir çalışma ile iletilir.

Sağlıklı bir ses için kulağın da sağlam olması gerekir.

Çünki kulağımız sesimizi denetler kulağı duymayan kişilerin sesli konuşmaları hepimizin dikkatini çeker.

İşitme bozukluğu olduğu için sahneleri genç yaşta terk etmek zorunda kalan birçok ünlü ses sanatçısı vardır. (16)

Kendi sesimiz deki hataları anlamak için sesimizi ses kayıt cihazına kayıt edip dinlemek bu anlamda değerlendirilebilinir.

Egzersizler, aralıksız ve tek taraflı olmamalı sesi daha fazla yormamak için, gevşetici egzersizlere yer verilmelidir. çalışmalara, sesin en rahat ve renkli olduğu tonlardan başlamak gerekir. Bunlar da çoğunlukla orta seslerdir. (17)

Kendi mevcut ses perde ve ses tonumuza uyulmayıp farklı ses aralıklarına geçtiğimiz zaman hafif seslerin nefesten koparak desteksiz söylenmesine, kuvvetli seslerin de tiz çıkarılmasına yol açar. tiz perde ise ses organlarına zarar verir (18)

Ses her zaman göğüs sesi perdesine yakın bir yerden başlamalıdır. (19)

Burada anlatılanları fem i muhsinde uygulamalı öğrendiğimizde şifai olur buradaki bilgilerde çok önemli bilgiler

Aşağıdaki fotoğrafta dört farklı ses teli yaratılışı var yaratılış gereği bir arkadaşımız makamı faklı okurken diğer arkadaşımızın ses teli daha farklı yaratıldığı için makam ı başkası gibi okumaya çalışması doğal olmaz doğal olan kendi ses telimize uygun yine ilmi makam lı okuyalım ses teli ve diyaframı geniş yaratılmış ve kabiliyeti olan bir hocamız eğitim almadan makam kulağı ile makamlı okumayı başarabilir fakat bu az bir durumdur ölçümüz musiki eğitimi olmalı ki herkesin makamlı okuması başarılabilsin.

   

Ses farklılıkları

Sesimizin oluşmasının ana nedeni şüphesiz ses tellerimizdir.

Ses tellerinin boyu sesimizin kalınlığını belirler.

Ne kadar uzunsalar ses o kadar ince çıkar.

Konuşurken nefes veririz. Bu nefes ses karakteristiğini etkileyen en az 11 noktadan geçer.

Kişinin karakteri, havanın akışı ve hızı, ağız yapısı da sesin etkin faktörlerdir.

Ancak tüm ses organizatörü beyindeki bir bölgedir. kulak ve gözlerden gelen sinyallerle birleştirilir ve boğaza sinyal olarak gönderilir. bu sinyal ile ses tekniklerini uygulamaya dönüştürmek kolaylaşır.

İnsan yüzündeki kaş, göz, burun, ağız ve diğer şekillerin çok az fark göstermelerine rağmen hepsi birleşince nasıl bir insan diğerine benzemiyorsa, sesimizde birbirimize benzemez (12)

Bu çalışmada anlatılan ların tamamı uygulanınca faidesi görülüyor bunun için günlük az uygulayalım, hergün uygulayalım, zamanla olgunlaşsın, çok uygulayıp terk etmeyelim.

Günlük 10 dakika egzersiz, 100 günde 1000 dakika (16 saat eder). Allah katında değerli amel az ve devamlı olandır. Yoğun olup terk etmek, kesinti, soğukluk oluşması olumsuzlaştırır.

Zorlamadan egzersiz yapmak doktorlarımız fazla spor insanı yıpratır diyor yorucu egzersiz ses telini yıpratır bunun için günlük az tekrar ve ses teli şifalı bakımına ve sağlığına önem vermek.

Kısa ve ses organlarını düzgün kullanarak okumak yeterli cemaat ruhen rahatlayınca yeterli diyor uzun okumak diyafram ve şan eğitiminde olgunlaşmayı gerektirir yada yaratılış dan gelmesi gerekir.

Sesin fizyolojisi

SES; Basınçlı havanın nefes verme esnasında ses tellerinin birbirine yaklaşması ve teması esnasında hava sürtünmesinden oluşan bir fizyolojik olaydır.

SESİN RENGİ (tını): Periyodik titreşimlerin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. Ses renginde solunum yollarının anatomik yapısı önemli olup o kişiye ait bir özelliktir.

SESİN PERDESİ (frekans): Herbir zaman biriminde ses tellerinin titreşim sayısıdır. Frekans yükseldikçe ses incelir,

SESİN ŞİDDETİ: Amplitüd dalgalarının yüksekliği ile ifade edilir. hafif, kuvvetli, zayıf, ses gibi sözlerle ifade edilir.

SES GENİŞLİĞİ (kapasite): En pes sesten en tize, nekadar doğru sesin çıkarılabildiğini ifade eder.

SESİN HACMİ (volüm) Bir sesin kesintiye uğramadan uzatılabildiği maksimum süreyi ifade eder.

SESİN REZONANSI: Ses tellerinde oluşan ham sesin, rezonatör dediğimiz gırtlak,ağız,burun ve sinüs boşluklarırıa çarpması sonucu meydana gelen ilave yan titreşimlerdir, bir nevi kapalı boşluklarda sesin yankılanmasıdır. Sesin derinliği ve kalitesinde rol oynar. (13)
 

-------

(1) http://sandersikursu.info/

(2) http://www.sandersleri.net/san-teknikleri.html

(3) http://www.sandersi.com/vokal.html

(4) http://www.cekirdeksanat.com/index.php/p/san-dersi-san-kursu-dersleri/

(5) http://sandersiizmir.blogcu.com/etiket/ses%20egzersizleri

(6) www.sandersi.com

(7) http://sandersiizmir.blogcu.com/etiket/ses%20egzersizleri

(8) http://www.erturgutsanatmerkezi.com/neden-her-insanin-sesi-farklidir/

(9) http://kartalmusiki.com/sayfa.asp?sid=41

(10) http://sandersiizmir.blogcu.com/etiket/ses%20egzersizleri

(10) http://www.sandersi.com/vokal.html

(11) http://sandersiizmir.blogcu.com/etiket/ses%20egzersizleri

(12) http://www.sandersleri.com/San_Egitmeni_Secimi_t.egitmensecimi.html

(13) http://www.sandersleri.com/San_Egitmeni_Secimi_t.egitmensecimi.html